|
Christelijken bocht
Al bij het opstaan zat alles tegen. De witte, emaillen po die ik maar zelden gebruikte, stond nét niet ver genoeg onder het bed geschoven. Toen mijn linkervoet nog wat aarzelend naar het kleine matje voor het bed zocht, trapte ik op het oor. De piespot kantelde. Een klein scheutje kwam op mijn voet en op het kleedje. Met mijn mond vertrokken van afgrijzen en tegenzin, bleef ik even op de rand van het bed zitten, beide voeten hoogopgetrokken. Pies op mijn voet en op het zeil. Het stonk nog ook!
Na een minuutje was ik wakker genoeg om er overheen te stappen. Het kleedje rolde ik op en keilde het uit het openstaande raam. Op de vloer was nauwelijks iets te zien, twee keer met mijn vuile sok erover en het was weg.
De wat kleverige voet bewoog ik niet, voorzichtig liep ik op mijn hiel, met een stijf gehouden been de trap af.
Behendig zwaaide ik even later mijn voet in de bak van de gootsteen waarin nog wat aardewerk van de vorige avond nog stond. Daarna draaide ik de kraan open. Veel te hard natuurlijk. Het water spetterde via de rammelende kopjes,tegen de muur en mijn gezicht. Ook het aanrechtblad en het gasstel dropen. Het zeil naast en achter me was nu te nat om met de andere sok droog te krijgen. Vluchtig waste ik mijn gezicht en oren, en daarna zigzagde ik over het zeil met de blauwgeblokte handdoek onder mijn blote voeten.
Op tafel stonden twee boterhammen met kaas, en een beker melk. Moeder was al naar de groentetuin begreep ik. Met een kwartiertje was ik klaar en schepte een emmertje water uit de tras om het kleedje te spoelen. Daarna was het de hoogste tijd om naar school te gaan. Terwijl ik devoordeur opende, klonk de bel al. Precies op tijd schoot ik buiten adem en wat humeurig door de al bijna gesloten schooldeur de gang in.
Het was een saaie ochtend, het bijbelverhaal was niet spannend en ging totaal langs me heen. Alle ramen stonden wijd open, het was nog geen twaalf uur en nu al bloedheet in de klas. Elke beweging buiten, volgde ik met mijn ogen en droomde tijdens de vertelling stilletjes weg. Pas toen de hele klas hardop lachte begreep ik dat ik een beurt gemist had. Het bloed steeg als een warme vloedgolf naar mijn gezicht, het zweet prikte tussenmijn haar. Beschaamd keek ik naar de meester, die streng terugkeek. Daarna zochten mijn ogen vergeefs om hulp bij mijn vriendin in de rij naast me. Ze keek betrapt van me weg en lachte overdreven hard en schel mee met de klas. De rest van de dag staarde ik boos naar de dansende letters in de boeken voor me.
Om drie uur klonk eindelijk de bel, en ik liep sloom over het gloeiendhete plein, onze straat in. Bewust ontweek ik mijn vriendin. Toen ze het pad bij hun huis inliep riep ik: ‘Rotmeid.’
‘Stik jij dan,’ was haar vinnige weerwoord. Al een paar meter verder wistik dat ik fout zat, nu lag er een lange, saaie middag voor me. Met mijn ziel onder mijn arm sjokte ik door de stille dorpsstraten. De meeste kinderen waren gaan zwemmen of zaten thuis, in een zinken teil met water op het grasveld. Bij verschillende huizen hoorde ik gespetter en gejoel. Ze dronken natuurlijk ranja en aten een koekje. Eventjes overwoog ik om naar huis te gaan, maar ik was te boos en te ongelukkig en liep sip kijkend, verder.
Na een poosje kwam ik in de ‘nieuwbouw’ terecht, een buurt waar ik weinig kwam. Vol verwondering keek ik naar de eindeloze rijen huizen. Ze waren mooi,met een stoep ervoor en daarvoor weer een brede strook gras. Er hingen hagelwitte gordijnen voor de ramen. Alle deuren waren donkergroen en glanzend gelakt. Nergens kon je aan zien dat deze wijk soms spottend de ‘lege bordenbuurt’ genoemd werd. Hier woonden veel jonge mensen met kinderen op de openbare school. Wij waren van de ‘christelijke’ kant. Water en vuur soms. Ze scholden ons wel eens uit. Daar heb je christelijke bocht, riepen ze dan. Al gauw leerde ik om ‘openbare schijtemmer’ terug te roepen. Het was gelukkig niet altijd zo vijandig. Meestal lieten we elkaar met rust.
Op het gras zat een meisje in haar eentje te knikkeren. Ik kende haar van gezicht, meer ook niet. Zonder nadenken vroeg ik haar om mee te mogen doen en dat mocht. Een beetje verlegen en onwennig kruisten onze blikken elkaar af en toe. We knikkerden bijna zwijgend. Na een half uurtje sprong ze overeind, raapte alle gewonnen knikkers op en stelde voor om bij de haven te gaan kijken.
Op de stoepen sprong ze van tegel naartegel, maar het was mij te warm, ik volgde haar langzaam lopend. Na een paar minuten keek ze om en zei dwingend: ‘Niet op de donkere tegels lopen, dat brengt ongeluk.’
Smalend keek ik haar aan, ze was dus een echte openbare schijtemmer, zo bijgelovig als de pest. Uitdagend begon ik van de ene naar de andere donkere tegel te springen. Toch we leuk. Na een paar minuten was ik in het nadeel, de donkere tegels lagen steeds verder uit elkaar. Bij de laatste poging gleed mijn been weg en ik viel pijnlijk op mijn knieën. Ze stopte niet eens! Machteloos van woede en pijn riep ik: ‘He, openbare schijtemmer! Ik ben gevallen hoor!’
'Dat zéi ik toch,' riep ze achteloos, 'moetje maar op de líchte gaan lopen!' De tranen prikten achter mijn ogen toen ik moeizaam overeind krabbelde. Allebei m’n knieën waren bloederig geschaafd.
Vol verbijstering keek ik het nog steeds springende meisje achterop. Aan niets kon je merken dat we zojuist samen gespeeld hadden. Nog één allesvernietigend scheldwoord had ik tot mijn beschikking. 'Ongelovige Thomas,' krijste ik!
Het meisje liep gewoon door en ik strompelde verslagen terug naar huis.
De eerste bliksemschicht schoot door delucht en het rommelde dreigend in de verte.
Een harde en koude windvlaag liet plotseling het fijne zand van tussen de straatstenen omhoog dwarrelen, het prikte in mijn gezicht.
Terwijl ik maar langzaam vooruit kwam, liep iedereen me met versnelde pas voorbij, steels kijkend naar de intussen wel erg dreigende lucht. Een vrouw kneep haar dunne bloesje bij de hals stevig dicht voor de nu koude wind. Een fietser trapte met gebogen hoofd, een beetje harder om nog op tijd binnen te zijn. Niemand keek naar dat huilende meisje met haar kapotte knieën. Hopeloos in de steek gelaten liep ik verder.
De eerste grote regendruppels spatten op de stoeptegels uiteen toen ik besefte dat er in ons hele dorp geen enkele barmhartige Samaritaan woonde.
Corrie Huijer Ooltgensplaat, Winter 2008
Het ‘Zulvermoenster’
Het ‘Zulvermoenster’ kwam op 'n goed moment in oens leven. We weunende net een paer maenden in een oud, in vervalle huurhuusie. Wâ beters was d’r in ’t hêêle durp nie te kriege dat jaer. 't Was mar net op tied, want toen m'n d'r vuuf weken in zatte, wier oenzen ousten gebore. We warre op dat moment zogezeit; aarm mar wel gelokkig.
't Zulvermoenster was d’n brommer van m’n joengste broer, in zeker al zesdehans toen wiele ‘m krege. Op plekken kô je dedoenkergroene kleur nog zien, zo assie vroeger geweest was. Hie was deur gêên maans mêêr, an ‘de praet’ te kriege. Alle oenderdêêlen warre naegekeke in vervange, mar hie dee ’t nie mêêr. M’n broer had net z’n riejbewies gehaeld in wou tóch al een auto kôôpe, zodoende krege wiele z’n kepotten brommer.
Omdat 't mannetje in de ploegedienst waarekte, kon ie elleken ochend op oens straetje, neffen
’t kolehok, sleutele. Nae een week trappende hie êên keer op de trapper in binnen tien secoenden stoend ’t straetje blaauw van de rôôk. D’n brommer dee ’t weer. Omdâdde m’n gêên poort hadde, reej hie triomfantelijk deurde keuken, in deur de gang heen, naer buuten, om 'd proefroendje te mââke. ’t Hêêle huus zag blaauw van de dampen. In de Langeweg, reej dat dieng mit gemak zestig! Toen hie even laeter weer thuus kwam, voelde z’n eige, nie onterecht, een handigen bliksem. De week d’r op vaarfde hie d’n brommer mit een oud blikkie zulvervaarf. Daernae kreeg ’t apperaat de naem: ‘Het zulvermoenster.’
Haest twee jaer lang dee ’t zulvermoenster dienst as vrachtwaegen in as oens vervoersmiddel. Altied as ie zwaer gelââje terugkwam, reej't mannetje, mit brullende motor, dwars deur d’n huzen heen, naer achter. Volgens de buren, dee die dat, as ’k nie thuus was, ôôk! Mar op ‘n dag begaf de motor ‘t. Zelfs 't mannetje kon d’r niks mêêr mee beginne. We besprakke oender de koffie, waer we ‘t kring moste laete. Om datte m’n opstienge voor een grôôter huus, zat ’t d’r nie in om een nieuwen te kôôpe. M’n konne elke cent goed gebruuke.
Misschien dâ m’n daerom op ’t idee kwamme om d’r nog een slaetje uut te slaen. As ie zou verbrande, dan warre m’n d’r óf, in messchien zou de verzekerieng ôôk nog wel wat dokke.Netuurlijk is ’t nie netjes om zo te rekene, mar we warre perslot een paer aareme sodemieters. Op een kouwen aevend gien m'n echtegenoot in d’n doenker op weg mit d’n brommer. Zwââr douwend an ’t onwillige moenster, liep tie naar buuten ’t durp.
Nae een kilometer of drie voend ie ’t wel vaar genog. Een flessie meegebrochte bezine gieng d’r overheen, in ’t brommertie brandende as een lier. Klapperend van de kouw, liep hie ’t hêêle ende weer naer huus.
M’n sliepe nie veul, die nacht, ’t was toch nie wâ m’n gewend warre. M'n hadde d'r gêên goed gevoel over. D’n oaren ochend gieng 't mannetje toch knap zenewachtig naer oenze verzekeringsman. Die heit alle pepieren drie kêêr omgespit, mar ’t hei zo motte weze.
M'n zouwe d'r nooit êên cent van trekke. We hadde oens ouwe brommertie nooit verzekerd. Geweun vergete.
Corrie Huijer, Ooltgensplaat mei 2008
Toilet met plasgootje
Vanaf 1979 verhuurde ik videofilms in Zeeland. Mijn werkterrein was tussen Vlissingen en Bergen op zoom. Fantastisch leuk werk, al had ik het begin nauwelijks klanten en moest er geld bij. Dat veranderde binnen enkele maanden, de video was in opmars. Het werd drukker en drukker, al gauw starte ik om half acht in de ochtend en kwam pas 's avonds laat weer thuis.
Omdat ik veel werkende klanten had, moesten de films soms in de schuur of bij de buren omgeruild worden.
Vaak hing er in de kleinere dorpjes een tasje met de oude titels, de wensen en wat geld aan de deurknop. Helaas kon ik daardoor bijna nergens een sanitaire stop inlassen.
In Domburg, Vlissingen en Kruiningen had ik op de dinsdag een paar restauranthouders als klant, ideaal voor een regelmatige eet- en plasstop.
Meestal kon ik het dan redden om zonder problemen deze afstanden te overbruggen. Op maandag was echter alles gesloten. Daardoor kwam ik wel eens in hoge nood.
Na een paar weken kreeg ik een medewerker van het Trefcenter in Middelburg als klant. Deze supermarkt was geopend vanaf 13.00 uur en ik gooide mijn route zo om dat ik daar rond half twee kon eten en natuurlijk een plas doen. Maar de natuur gaat zo af en toe zijn eigen gangetje. Met erg koud weer en veel klanten die niet thuis waren, steeg de nood op een dag torenhoog. Ruim een uur lang dacht ik dat ik het niet zou halen, alles zat tegen. Maar rond twee uur kronkelde ik (nog kurkdroog) met langs elkaar schuivende knieën het Trefcenter binnen.
Gelukkig kon ik zo de lege toilettenruimte binnenvallen en zakte opgelucht op de eerste de beste pot.
Zelden heb ik zo prettig geplast, totdat ik zag dat mijn plas over de vloer liep, en niet zo weinig ook!.
Mijn onderkleding en mijn spijkerbroek waren doorweekt en een brede stroom verdween al onder de deur naar het portaaltje. In de haast had ik vergeten het brildeksel omhoog te doen.
Met papier droogde ik zo goed en kwaad als het ging mijn druipende kleding. Ik stopte de natte spijkerbroek en ondergoed in mijn tas. De enkellange jas en mijn laarzen zorgden ervoor dat niemand opviel dat ik daaronder NÍETS meer droeg! Toen ik bij de wasbak iemand verbaasd richting natte vloer en jas zag kijken vertelde ik dat dit toilet verstopt zat en erg vies was. Mijn jas was er zelfs nat van geworden, zei ik nogal gepikeerd. De dame geloofde me (hoop ik) en ze deed haastig een paar stappen terug om de snel stromende rivier te ontwijken.
Binnen heb ik een nieuwe spijkerbroek, wat ondergoed en een modieuze regenjas gekocht en me gniffelend in een schoon en droog toilet omgekleed.
Corrie Huijer Ooltgensplaat 2006
|